skdm

Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (CBAM) kapsamında Türkiye’de yeşil hidrojene bakış 


Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) genel bakış 


CBAM nedir? 

AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), karbon yoğun ürünlerin üretimi sırasında yayılan karbon için adil bir fiyat belirlemeyi ve AB dışındaki ülkelerde daha temiz sanayi üretimini teşvik etmeyi amaçlayan bir araçtır.


CBAM’nin sektörler üzerindeki etkisi 


 Bu sektörler, ihracatları ve yüksek emisyonları nedeniyle en çok etkilenen sektörler olacaktır.

cimento
Çimento
enerji
Enerji / Elektrik
Demir - Çelik
Demir - Çelik
Alüminyum
Alüminyum
Gübre
Gübre
Hidrojen
Hidrojen

Bu sektörler, yüksek karbon maliyetleri, ihracat kayıpları ve dolayısıyla rekabetçilik kaybı gibi ana etkilerden kaçınmak ve CBAM’nin yaratabileceği diğer olumsuz etkilerden korunmak amacıyla, uygun bir alternatif olarak yeşil hidrojen kullanmaya yönelebilir.

para
Üretimdeki karbon emisyonları nedeniyle yüksek karbon maliyetleri
surdurulebilirlik
Sürdürülebilirlik endişeleri nedeniyle ihracat kaybı
is uygulamalari
İş uygulamalarındaki değişiklikler
ekstra yatirim
Ekstra yatırımlar

Ayrıca ek avantajlar da olabilir: 

emisyon
Emisyonları azaltmaktan kaynaklanan ekonomik kazançlar
fayda
Kapsamlı maliyet-fayda analizi
ab
AB ile gelişmiş ticaret ilişkileri
is birligi
Uluslararası iş birliği

CBAM etkilerini azaltma motivasyonu ve olası fırsatlar, bu sektörlerin yeşil hidrojen talebini artırmaktadır.

yesil hidrojen

İhracat analizi 

CBAM sektörleri için ihracat büyümesi (Milyar USD) 

  • Türkiye'nin CBAM etkisi altındaki ihracat büyümesi (2019-2023): Önemli sektörlerde genel artış %7,4.
  • Demir ve çelik ihracatları: 2019'da %41,45 olan pay, 2023'te %35,3'e düşmüştür. Bu düşüş, jeopolitik zorluklar (Rusya-Ukrayna savaşı) ve artan enerji maliyetlerinden kaynaklanmaktadır.
  • Alüminyum ihracatları: 2019'da %7,73 olan pay, 2023'te %9,93'e çıkmıştır.
  • Çimento ihracatları: 2019'da %10,43 olan pay, 2023'te %9,61'e hafif bir düşüş göstermektedir.
  • Kimyasallar ihracatları: 2023'te 20,63 milyar USD'lik ihracatla en büyük ihracat sektörü haline gelmiş ve demirçelik sektörünü (18,91 milyar USD) geride bırakmıştır. (Fark: 1,72 milyar USD)

İhracat analizi 

CBAM etkisi altındaki sektörlerin ihracatındaki AB’nin payı (Milyar USD, 2023) 

  • Demir ve çelik: 2023 ihracatının %40,5'i AB'ye, %59,5'i diğer bölgelere yapılmıştır; bu durum, jeopolitik faktörlerden (örneğin, Rusya-Ukrayna savaşı) kaynaklanmaktadır.  
  • Kimyasallar: İhracatının %40,7'si AB dışı pazarlara yönelmekte olup, bu bölgelerdeki yoğun bağımlılığı göstermektedir.  
  • Cam: İhracatının %51,3'ü AB dışı pazarlara yapılmaktadır.  
  • Seramik: İhracatının %40'ı AB'ye, %60'ı diğer bölgelere yapılmaktadır ve dengeli bir dağılım stratejisi izlenmektedir.  
  • İhracat stratejisi: Türkiye, sektörler arasında önemli bir çeşitlilik göstermekte ve büyüme için özellikle demir-çelik, cam ve seramik sektörlerinde AB dışı pazarlara öncelik vermektedir.

Türkiye'nin ulusal hidrojen stratejisi 

Hedeflenen kurulu elektrolizör kapasitesi

Kurulu kapasitedeki kademeli artışın 2053 yılına kadar hedeflendiği belirtilmektedir.  2030: 2 GW  2035: 5 GW  2053: 70 GW

Hedeflenen hidrojen üretim maliyeti

Kademeli azalma ile ekonomik olarak cazip Yeşil Hidrojen hedeflenmektedir.

  • 2035'e kadar: 2,4 USD/kgH altında 
  •  2053'e kadar: 1,2 USD/kgH altında

Yerel Ar-Ge çabalarına destek

  • Gerekli altyapıyı oluşturmak için Yeşil teknoloji Ar-Ge’sinin desteklenmesi
  • Emisyon azaltımına katkı sağlayan teknolojiler, örneğin Yeşil Hidrojen ve enerji depolama, için bir yatırım ekosistemi oluşturulması 

Kamu-özel sektör iş birlikleri

 Hidrojen sektörünü büyütmek, talep ve yatırımları teşvik etmek için kamu ve özel sektör iş birliklerinin oluşturulması ve teşvik edilmesi

Yeşil hidrojen ve amonyak 

Yenilenebilir enerji kaynaklarıyla üretilen Yeşil Hidrojen miktarını artırılması ve bunun sürdürülebilir enerji dönüşümü ve emisyon azaltımı için amonyak üretiminde kullanılması 

Öncelikli ve karbon yoğun sektörler

  •  Karbon yoğun sektörlerde (kimya, demir-çelik, ulaşım, cam, seramik vb.) özellikle Yeşil Hidrojen kullanımının genişletilmesine yönelik teşvikler
  • Talep beklentisi: Sanayi uygulamaları ve gaz ağlarında, 2030’a kadar yıllık 100 ktH'yi aşması beklenmektedir. 

Mevcut doğal gaz boru hatları 

  • Mevcut doğal gaz boru hatlarını kullanarak hidrojen taşınması
  • Hızlı ve maliyet etkin altyapı, hidrojenin geniş çapta kullanımını destekleyerek ısıtma sektörünün karbonsuzlaşmasını sağlamaktadır. 

Hidrojen ihracat hedefleri 

  •  Hidrojen ihracatı için altyapı geliştirilmesi ve uluslararası iş birliği
  • Küresel hidrojen pazarındaki payın artırılması ve ekonomik büyümenin desteklenmesi 

Potansiyel alıcı analizi

Yeşil hidrojen kullanma eğilimi

Ağırlık

Demir - Çelik

Alüminyum

Çimento

Cam

Kimyasallar

Mobilite

Gübre

Seramik

Yeşil hidrojen kullanma konusundaki bilgi ve ilgi seviyesi 

%10

8.5

8

9.5

6

7

4

6

10

Yeşil hidrojen kullanımına geçişin kolaylığı

%10

8

9.5

9.5

6

4

8

6

9

Kendi elektrolizör tesisini kurma eğilimi 

%25

9

8

6

5

9

3

4

9

Stratejik ortaklık eğilimi 

%25

10

9

10

9

10

9

9

10

Pilot projeler

%30

5

5

10

9

8

1

1

10

Toplam

%100

7.9

7.5

9.5

7.4

8.3

4.5

4.8

9.7

Veri analizi

Çimento

cimento son
Türkiye'nin çimento sektörü, karbon azaltımına odaklanmakta ancak AB'nin CBAM düzenlemelerinden kaynaklanan altyapı eksiklikleri ve baskılarla karşı karşıyadır.

Demir - Çelik

demir celik son
Yüksek emisyonlara sahip olan demir ve çelik sektörü, CBAM kapsamındadır. Bazı firmalar karbonsuzlaşma planları yaparken, diğerleri harekete geçmemektedir. Sürdürülebilir enerji araştırmaları ise devam etmektedir.

Seramik

seramik
Seramik sektörü, artan maliyetler nedeniyle sürdürülebilirliğe odaklanıyor ve yenilenebilir enerjiye geçiş yapmaktadır; ancak yeşil hidrojen, pilot aşamalarda kalmaktadır.


Bu makale hakkında

Yazarlar

You are visiting EY tr (tr)
tr tr